zondag 24 augustus 2008

Nederland en haar clichégebruik


Moedeloos word ik er van. Elke keer dat iemand – het zijn vaak altijd dezelfden- een verhaal afdoen met een clichématige opmerking. Soms weet iemand het zelfs zo te brengen dat er in het hele relaas geen enkele eigen geconstrueerde zin in voorkomt. Lekker veilig.

Nou durf ik niet te beweren dat ik zelf af en toe terloops –vaak wel met een cynische ondertoon- een cliché door de handen laat glippen. Maar het ergste zijn de mensen die met vol enthousiasme- keer op keer- de zin over hun lippen weten te persen alsof ze de patenthouder zijn van de uitdrukking in kwestie. Nog erger, misplaatste clichés, als je de betekenis niet kent, ga dan ook niet interessant lopen zijn want je valt hoe dan ook door de mand. Mooi aan zulke clichés is het dat vaak iedereen wel kan bedenken wat men er mee bedoeld. Misschien voor de lezer nog niet helemaal duidelijk maar ik versta onder clichés niet alleen politieke moraalredenaties maar ook spreekwoorden ed. die worden ingezet om de zaak te verhelderen. Zodat we allemaal weer lekker door de bomen het bos kunnen zien.

Grappig of eigenlijk zorgbarend is het gegeven dat juist zulke clichés/spreekwoorden vaak bij mensen met een gewichtige reputatie zoals ministers en voetbaldeskundigen als warme broodjes over de toonbank vliegen.

Zet maar eens de tv aan en luister een paar minuten naar de gasten die zich bij programma’s als Pauw en Witteman het gebruik van clichés tot een vakmanschap weten te verheven. Begrijp me niet verkeerd, ik snap heel goed dat je aan gebrek aan inspiratie je af en toe te buiten gaat aan zulke kant en klare zinsconstructies, waarom ook niet? Het is een manier waarop we ons proberen uit te drukken. Soms kan het de boel natuurlijk ontzettend goed samenvatten, niets is fijner dan een passende uitspraak op de juiste plek. Maar laten we er alsjeblieft wel voor waken dat ons Nederlandse clichégebruik niet de volgende in het rijtje wordt van: anorexia, tanorexia, drankorexia. Ook zo cliché hè?


Geen opmerkingen: